Praca zdalna w placówce - odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania

Coraz większa liczba stwierdzonych zachorowań na wirusa COVID19 poskutkowała wprowadzeniem nowej ustawy kryzysowej. Nowa specustawa przewiduje specjalne rozwiązania, które mają służyć zapobieganiu i zwalczaniu zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2, w szczególności zasady i tryb podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych. W pewnym zakresie ustawa ma istotne znaczenie dla placówek oświatowych, w tym tych przedszkolnych, bez względu na to, czy placówka ma charakter publiczny, czy niepubliczny. Pytania: Jak ma wyglądać praca zdalna w przedszkolu? Jak dokumentować zdalną pracę nauczycieli?

Rada MEN dla dyrektorów placówek, w których zostały zawieszone zajęcia:

  1. "Poinformuj uczniów, rodziców i kadrę pedagogiczną o tym, jak będą wyglądały kolejne dni."
  2. "Wychowankowie i uczniowie nie przychodzą do przedszkoli i szkół. Nauczyciele pozostają w gotowości do pracy." ZDANIEM MEN: W okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty nauczycielom pozostającym w gotowości do pracy przysługuje wynagrodzenie ustalone na podstawie Kodeksu Pracy (art. 81 § 1).
  3. "Możesz poprosić nauczycieli o to, aby przygotowali materiały dydaktyczne do samodzielnej pracy uczniów w domu."

W celu przeciwdziałania COVID-19 dyrektor przedszkola może polecić nauczycielowi, pracownikowi administracyjnemu, pracownikowi niepedagogicznemu wykonywanie pracy zdalnej. Jednakże, musimy mieć na względzie fakt, iż ustawa nie precyzuje formy wydania polecenia pracy zdalnej, zatem wydaje się, że możemy to zrobić w dowolnej formie, nawet ustanie. Choć dla dobra obu stron, warto stworzyć potwierdzenie wydania takiego polecenia oraz jego uzasadnienie, w przypadku pracowników placówki przedszkolnej może być to z całą pewnością przeciwdziałania COVID-19.

Obowiązkiem pracowników przedszkola, w tym także nauczycieli jest stosować się do poleceń dyrektora, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę (art. 100 § 1 Kodeksu pracy). Dotyczy to także polecenia pracy zdalnej.

Idąc za art. 94 Kodeksu Pracy, do obowiązków dyrektora, należy zaznajomienie pracownika ze sposobem wykonywania pracy, czyli mówiąc prościej - musi on poinformować nauczycieli, pomoce nauczycieli, pracowników administracji oraz pracowników niepedagogicznych o zasadach pracy zdalnej.

Art. 94 KP

Pracodawca jest obowiązany w szczególności:

1. zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami;

2. organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy;

Bardzo ważną kwestią jest też wywiązanie się przez dyrektora z obowiązku nakładanego na niego przez art. 104 1 Kodeksu Pracy. Treść podanego artykułu wskazuje m.in. że regulamin pracy ma określać wyposażenie pracowników w narzędzia i materiały niezbędne do świadczenia obowiązków. Czyli pracownikowi skierowanemu do pracy zdalnej zatrudniający powinien zapewnić np. służbowy laptop, jeśli jego obowiązki wymagają korzystania z niego. Mimo jasności przepisu, nie wydaje się, aby dyrektor nie mógł się porozumieć z nauczycielem, pracownikiem co do kwestii, iż w domu pracuje on na prywatnym sprzęcie komputerowym, (oczywiście, jeśli jest to możliwe i pracownik wyrazi na to zgodę).

Art. 1041. KP

Elementy regulaminu pracy

§ 1.

Regulamin pracy, określając prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników związane z porządkiem w zakładzie pracy, powinien ustalać w szczególności:

1. organizację pracy, warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu, wyposażenie pracowników w narzędzia i materiały, a także w odzież i obuwie robocze oraz w środki ochrony indywidualnej i higieny osobistej;

PODSTAWA PRAWNA:

Dz.U.2019.0.1040 t.j. - Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy- Art. 94. KP - Katalog podstawowych obowiązków pracodawcy

Dz.U.2019.0.1040 t.j. - Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy- Art. 1OO. KP Katalog podstawowych obowiązków pracownika

Dz.U.2019.0.1040 t.j. - Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy- Art. 1041. KP Elementy regulaminu pracy

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19740240141/U/D19740141Lj.pdf

Poniżej rady wydane przez MEN, w celu usystematyzowania nauczania zdalnego

Poradnik MEN dotyczący organizacji kształcenia na odległość, wskazuje uproszczoną definicję, co należy rozumieć przez to pojęcie, a tym samym przez pojęcie nauczania zdalnego, czyli w naszym przypadku, placówek przedszkolnych, co oznacza realizacja zdalna zadań dydaktycznych. A zatem: „Kształcenie z wykorzystaniem metod i technik na odległość oznacza wykorzystanie w procesie edukacji wszelkich dostępnych środków komunikacji, które nie wymagają osobistego kontaktu ucznia z nauczycielem, a także możliwość skorzystania z materiałów edukacyjnych wskazanych przez nauczyciela. Zajęcia z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość to aktywność nauczyciela i ucznia, która może odbywać się z użyciem monitorów ekranowych, ale także bez ich użycia – w formie ustalonej przez dyrektora w porozumieniu z nauczycielami i po poinformowaniu rodziców dziecka (ucznia) o sposobie realizacji zajęć”. W takim wypadku, można uznać, iż nasze przedszkolne kształcenie na odległość, może przyjąć różną, jak nie dowolną formę, przy założeniu, że forma ta zostanie zaakceptowana przez nauczyciela oraz rodzica.

Nowe rozporządzenie MEN regulujące te kwestie zacznie obowiązywać 25 marca 2020 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 20 marca 2020 r.

w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

Na podstawie art. 30c ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.)

Treść §1 jasno wskazuje, że za organizację zdalnego nauczania odpowiada dyrektor. Zatem musimy przyjąć, że metody i techniki kształcenia na odległość lub innych jego form zależą od osoby zarządzającej placówką. Jednakże przepis ten nie wyklucza w doborze działań w tym zakresie, ścisłych konsultacji dyrektora ze swoimi pracownikami. Bardzo istotna w tym przypadku jest koordynacja współpracy w ramach zdalnego nauczania.

W ramach wspomnianej szeroko zakrojonej koordynacji, jako dyrektorzy pamiętajmy , że w ramach kształcenia na odległość musimy uwzględnić także potrzeby edukacyjne i możliwości psychofizyczne dzieci:

  1. objętych kształceniem specjalnym, należy tu zwrócić uwagę na wskazania zawarte w orzeczeniu o kształceniu specjalnym, w szczególności na realizację IPETu i przyjętych w nich celów terapeutycznych, rewalidacyjnych),

  2. objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, w tym przypadku, zwracajmy uwagę na zapisy zawarte w wydanej przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju dziecka oraz na okres, na który została takowa opinia wydana,

  3. ze wskazaną potrzebą uczęszczania na zajęcia rewalidacyjne (§ 1 pkt 2 rozporządzenia MEN).

Warto zaznaczyć, iż nowe rozporządzenie MEN nie daje wskazówek, jak ma wyglądać koordynacja pracy nauczycieli, i współpracy rodziców. Dlatego też, możemy przyjąć, swoistą dowolność w tym względzie. A co za tym idzie, dowolność ta może objąć też formę raportowania pracy wykonywanej przez nauczycieli zdalnie.

Według MEN, nauczanie zdalne może być prowadzone przez placówkę i nauczycieli dzięki:

  1. materiałom edukacyjnym dostępnych na sprawdzonych portalach edukacyjnych i stronach internetowych wybranych instytucji kultury i urzędów,
  2. dziennikom elektronicznym – jeśli takowy istnieje w przedszkolu,
  3. poczcie elektronicznej- przepływ informacji i przygotowanych przez nas materiałów w formie mailowej,
  4. portalom i profilom społecznościowym placówki- na profilach z łatwością udostępnimy nasze propozycje zabaw, aktywności plastycznej, badawczej, eksperymentów, które dzieci mogą przeprowadzić z pomocą rodziców w domu,
  5. komunikatorom, grupom konwersacyjnym z rodzicami stworzonymi na poczet kontaktu zdalnego, grupom konwersacyjnym z radą rodziców, jeśli takowa rada działa w przedszkolu, - dają one możliwość otrzymania szybkich informacji zwrotnych od rodziców, dzięki nim w prosty sposób zmodyfikujemy nasze materiały do potrzeb indywidualnych dzieci, ale też w wielu przypadkach także ich rodziców,
  6. stronom internetowym przedszkola – to one powinny stać się pierwszym źródłem informacji dla rodziców, to na nich powinna w pierwszej kolejności zostać utworzona „baza materiałów”, z której mogą w każdej chwili skorzystać rodzice,
  7. podręcznikom, ćwiczeniom, kartom pracy- jak informuje MEN, mamy do dyspozycji bezpłatne materiały i narzędzia dydaktyczne przygotowane przez Wydawców zrzeszonych w Sekcji Wydawnictw Polskiej Izby Książki,
  8. rozmowom telefonicznym z rodzicami - czyli forma najbardziej tradycyjna, choć wydaje się, na ten moment czasochłonna,
  9. wydrukowaniu przez nas materiałów dla uczniów i wyłożenie ich we wskazanym miejscu do odbioru przez rodziców- opcja dla rodziców, którzy nie dysponują wystarczającymi środkami technicznymi, aby pobierać nasze propozycje w systemie on-line,
  10. dostarczaniu wydrukowanych materiałów do ucznia,
  11. innym sposobom wskazanym przez dyrektora w porozumieniu z nauczycielem.

Analizując powyższe, łatwo wyciągnąć wniosek, iż nauczanie zdalne, a tym samym dydaktyczna praca zdalna nauczycieli może przyjąć różnoraką formę, a jedynym warunkiem, zresztą dość szerokim, jest uwzględnienie w tej pracy możliwości psychofizycznych uczestników zajęć w formie zdalnej, ale także tych technicznych. Za każdym razem organizując formę zdalną nauczania, także w przedszkolu, musimy mieć na względzie także te dzieci i rodziców, którzy nie dysponują wystarczającym sprzętem do pełnego udziału w zaplanowanych przez nas zajęć, np. w formie videochatów, czy grupowych sesji on-line. Także nie wszyscy nauczyciele w pełni obsługują nowe technologie. W takim przypadku, trudno wymagać jednej formy nauczania zdalnego i należy formy te dostosować do konkretnej grupy, której pracą koordynujemy. Należy pamiętać o “zasadzie równego dostępu i równego traktowania!” Aktualnie dyrektorzy placówek, niestety albo „na szczęście”, muszą wykazać się większą elastycznością. I tylko od nas zależy czy ta praca w formie zdalnej nie będzie swoistą „kulą u nogi”.

Jako dyrektorzy, ale także nauczyciele pracujący w placówce musimy zapewnić pełny dostęp do informacji, z których mogą korzystać rodzice, w szczególności do informacji o dostępnych materiałach i możliwych formach ich realizacji przez dziecko w domu (§ 2 pkt 4 rozporządzenia MEN). Dotyczy to dzieci w wieku przedszkolnym, ale nie możemy zapomnieć też o informacjach dla rodziców dzieci:

  1. objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w naszej placówce,
  2. objętymi zajęciami rewalidacyjnymi w naszej placówce,
  3. z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym lub z niepełnosprawnościami sprzężonymi, uczęszczającymi do naszych placówek.

PODSTAWA PRAWNA:

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 25 marca 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200000530/O/D20200530.pdf

WAŻNE!

W naszej pracy zdalnej- kształceniu na odległość pamiętajmy o tym, że podstawową formą aktywności dziecka w wychowaniu przedszkolnym jest zabawa. Dodatkowo w trakcie tworzenia naszych propozycji programów dla dzieci do realizacji w domu nie zapominajmy o fakcie, że nie każdy rodzic musi mieć przygotowanie pedagogiczne. Informujmy rodziców o tym, że przygotowane przez nas zadania do wykonania nie wymagają od nich zaawansowanej wiedzy z zakresu pedagogiki.

Aktualnie wszyscy czujemy ogromną presję okoliczności, jakie na nas naciskają, ale nie zapominajmy o zdrowym rozsądku, podejmujmy działania świadomie. Miejmy na uwadze, że to tylko chwilowe zachwianie w działalności placówek. Zadbajmy o to, by nasze placówki jak najlepiej przetrwały ten przestój, i abyśmy po tym ciężkim okresie, mogli wrócić, pełni nowych celów, dla których będziemy chcieli się realizować.

Korzystaj z aplikacji bezpłatnie
do końca wakacji
Zacznij już dziś
Katarzyna Matląg
Ekspert Inso ds. edukacji wczesnoszkolnej i zarządzania placówką