Standardy ochrony małoletnich w przedszkolu i żłobku

Każde przedszkole i żłobek jest zobowiązane do posiadania dokumentacji określającej, jak zapobiegać sytuacjom, w których ktokolwiek mógłby krzywdzić podopiecznych. Standardy ochrony małoletnich to nie tylko teoria, to konkretna procedura reagowania. Osoba odpowiedzialna za nadzór musi czuwać, aby standard był przestrzegany wśród całego personelu.

Kogo dotyczą standardy? Podstawa prawna i sankcje

Wdrożenie odpowiednich procedur nie jest wyborem, lecz wymogiem, który nakłada Ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Zgodnie z Art. 22b tej ustawy, obowiązek wprowadzenia Standardów Ochrony Małoletnich (SOM) spoczywa na każdym podmiocie, w którym przebywają dzieci.

Zgodnie z przepisami, obowiązek ten ma każdy:

• organ zarządzający placówką oświatową (w tym każde przedszkole), opiekuńczą, wychowawczą, medyczną czy sportową;
• organizator działalności rekreacyjnej, artystycznej oraz związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich;
• podmiot prowadzący usługi noclegowe i turystyczne.

Ważne dla Dyrektorów: Zaniedbanie w zakresie wdrożenia Standardów Ochrony Małoletnich skutkuje nałożeniem kary grzywny do 250 zł albo karze nagany. W przypadku ponownego stwierdzenia uchybień, sprawca podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 zł.

Dokumentacja oparta na prawie

Przygotowując dokumenty, należy opierać się na następujących aktach prawnych:

1. Ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm.) – art. 22b i 22c.
2. Ustawa z 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) – tzw. Ustawa Kamilka.

Rekrutacja i weryfikacja personelu przedszkola

Bezpieczna rekrutacja to fundament. Każdy nowy pracownik, opiekun czy wolontariusz musi zostać sprawdzony w danych rejestru sprawców przestępstw na tle seksualnym. Należy zweryfikować informacje o sprawców przestępstw na tle seksualnym o każdym członku personelu. Obowiązkowe jest pobranie zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego.

Dyrekcja musi posiadać oświadczenia o niekaralności lub braku toczących się postępowań karnych lub dyscyplinarnych. Weryfikacja obejmuje sprawdzenie, czy nie toczyły się postępowania karnych lub dyscyplinarnych za przestępstwa przeciwko wolności. Szczególnie istotne są zapisy dotyczące kar dyscyplinarnych za przestępstwa przeciwko wolności seksualnej. Sprawdzamy brak wpisów w zakresie przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz seksualnej i obyczajności oraz przestępstwa z użyciem przemocy. Wszelkie obyczajności oraz przestępstwa z użyciem siły wykluczają z pracy. Każde przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę małoletniego to sygnał do natychmiastowego odrzucenia kandydata.

Standardy ochrony dzieci przed krzywdzeniem w relacjach

W ramach standardy ochrony dzieci kluczowe są zasady bezpiecznych relacji. Każdy pracownik przedszkola traktuje dziecko z szacunkiem i dba o jego granice. Personel przedszkola powinien być wyczulony na to, czy rówieśnik nie stosuje agresji wobec innych. Dokument ten musi być dostępny w widocznym miejscu dla rodziców i dzieci.

Placówka powinna zapewniać działania edukacyjne i informacyjne na temat wychowania dzieci bez przemocy oraz chronienia ich przed zagrożeniami. Warto wspierać opiekunów, udostępniając materiałami edukacyjnymi dla dzieci oraz prowadząc zajęcia dla dzieci na temat wychowania dzieci w atmosferze wzajemnego szacunku. Temat wychowania dzieci bez przemocy powinien być stale obecny w komunikacji z domem.

Reagowanie: pomoc dzieciom w sytuacjach zagrożenia

W sytuacji krzywdzenia dziecka lub zagrożenia jego bezpieczeństwa należy podjąć w sytuacji krzywdzenia dziecka natychmiastowe kroki. Ochrony małoletnich przed krzywdzeniem wymaga, aby personel wiedział, jak rozpoznać przemoc oraz kiedy złożyć zawiadomienia.

Jeśli istnieje zagrożenia jego bezpieczeństwa ze strony personelu lub osób trzecich, uruchamiana jest ścieżka prawna. W ramach obowiązującego prawa i ramach posiadanych kompetencji, placówka współpracuje z:

• Sąd rodzinny (wsparcie wglądu w sytuację członków rodziny),
• Ośrodek pomocy społecznej,
• Centrum interwencji kryzysowej,
• Placówki ochrony zdrowia.

Realizując zadania przedszkola w ramach obowiązującego prawa, w przypadku podejrzenia przemocy w rodzinie, wszczynane są niebieskie karty. Placówka zapewnia możliwości uzyskania pomocy poprzez udostępnienie wykazu z danymi kontaktowymi lokalnych instytucji i organizacji działających na rzecz dzieci. Wszystkie wytyczne mają na celu zapobiegania krzywdzeniu dzieci oraz skuteczną pomocą w sytuacjach krzywdzenia dzieci.

Podsumowanie: standardy ochrony małoletnich w przedszkolu i żłobku

Wdrożone standardy ochrony sprawiają, że przedszkole jest bezpieczną przystanią. Wszelkich działań podejmowanych przez pracowników musi przyświecać jeden cel: chronienia ich przed przemocą oraz przemocą i wykorzystywaniem.

Standardy ochrony dzieci - oficjalne wytyczne

Jeśli chcesz dowiędzieć się więcej na temat ochrony, to zachęcamy do sprawdzenia strony rządowej: gov.pl

‍