Od 27 listopada 2025 r. obowiązuje znowelizowane rozporządzenie Ministra Edukacji (Dz.U. 2025 poz. 1550), które gruntownie zmienia system oceny pracy nauczycieli. Usunięto kryteria dodatkowe, wprowadzono jednolitą skalę punktową 0-3 oraz dodano trzy nowe kryteria oceny – w tym obowiązek analizowania własnej pracy i indywidualizacji nauczania. W tym praktycznym przewodniku znajdziesz szczegółowe omówienie wszystkich zmian wraz z konkretnymi wskazówkami, jak dostosować dokumentację i procedury w swojej placówce.
Co zmienia rozporządzenie Ministra Edukacji z 29 października 2025 r.?
Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 29 października 2025 r., opublikowane
w Dzienniku Ustaw 13 listopada 2025 r. (poz. 1550), wprowadza kluczowe zmiany w systemie oceny pracy nauczycieli. Dokument nowelizuje rozporządzenie z 25 sierpnia 2022 r.
i porządkuje procedurę oceny, doprecyzowując katalog kryteriów i obowiązki dyrektora na każdym etapie postępowania.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany, które każda placówka oświatowa – w tym przedszkola, placówki integracyjne i specjalne – powinna uwzględnić w swojej dokumentacji oraz praktyce nadzoru pedagogicznego.
1. Usunięcie kryteriów dodatkowych — jedna z kluczowych zmian rozporządzenia
Nowelizacja z 29 października 2025 r. całkowicie usuwa z systemu oceniania tzw. kryteria dodatkowe. W Dz.U. 2025 poz. 1550 wykreślono §2 ust.1, który regulował ich funkcjonowanie.
Od tej pory nauczyciel jest oceniany wyłącznie na podstawie kryteriów szczegółowych wskazanych w aktualnym §2 ust.2 rozporządzenia. Dyrektor nie może rozszerzać tego katalogu o własne, dodatkowe elementy, co porządkuje i ujednolica procedurę oceny we wszystkich placówkach. Zmiana ta wymaga aktualizacji regulaminów, arkuszy oceny oraz dokumentacji wewnętrznej.
2. Nowy układ kryteriów oceny – „szczegółowe”, nie „obowiązkowe”
Rozporządzenie zmienia nazewnictwo kryteriów z „obowiązkowych” na „szczegółowe” (§2 ust. 2).
Najważniejsze zmiany w katalogu kryteriów:
Kryterium 1 — zmieniono w całości
Nowe brzmienie:
„poprawność merytoryczną i metodyczną prowadzonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, wynikających ze specyfiki szkoły i zajmowanego stanowiska, z uwzględnieniem wykorzystania metod aktywizujących ucznia, w tym narzędzi multimedialnych i informatycznych, dostosowanych do specyfiki zajęć”
Najważniejsze zmiany:
- doprecyzowanie wymogu stosowania metod aktywizujących,
- dodanie narzędzi multimedialnych i informatycznych,
- podkreślenie, że wybór metod musi być dostosowany do specyfiki zajęć.
Kryterium 1a — NOWE
Dodano całkowicie nowe kryterium:
„analizowanie własnej pracy i wykorzystywanie wniosków wynikających z tej analizy do doskonalenia procesu dydaktyczno-wychowawczego i opiekuńczego oraz osiąganie pozytywnych efektów pracy”
Sens:
- położenie nacisku na refleksyjność,
- obowiązek wykorzystywania wniosków z analizy,
- konieczność wykazywania efektów działań.
Kryterium 5 — ZMIENIONE
W § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenie poleca: „skreśla się wyrazy ‘, w tym przez własny przykład nauczyciela”
Co to oznacza?
Poprzednie brzmienie zawierało zapis, że nauczyciel realizuje zadania wychowawcze „w tym przez własny przykład”.
Teraz ta część została skreślona.
Konsekwencje:
- nauczyciel NIE jest już oceniany za „dawanie przykładu osobistego”,
- podkreśla to odejście od subiektywnego oceniania postaw.
Kryterium 8 — ZMIENIONE
Nowe brzmienie jest znacznie szersze:
„poszerzanie wiedzy i doskonalenie umiejętności związanych z wykonywaną pracą, w tym umiejętności komunikacyjnych i interpersonalnych, oraz wykorzystanie w pracy wiedzy nabytej w wyniku doskonalenia zawodowego;”
Najważniejsze zmiany:
- doprecyzowano: rozwój komunikacji i kompetencji interpersonalnych,
- podkreślono konieczność wykorzystania wiedzy zdobytej na doskonaleniu.
Kryterium 10 — NOWE
„realizowanie innych zajęć i czynności, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela;”
Nowe kryterium rozszerza zakres oceny o wszystkie obowiązki nauczyciela wynikające z tzw. innych zajęć i czynności statutowych, które są integralną częścią realizacji zadań placówki. Kryterium to nie dotyczy tylko prowadzenia zajęć edukacyjnych, ale również całego spektrum działań wspierających organizację pracy przedszkola, szkoły czy placówki.
W praktyce obejmuje to trzy kluczowe obszary:
- zajęcia opiekuńcze,
- zajęcia dydaktyczno-wychowawcze,
- czynności wynikające z organizacji pracy przedszkola.
Kryterium 11 — NOWE
„diagnozowanie potrzeb i możliwości ucznia oraz indywidualizowanie pracy z uczniem.”
Nowe kryterium znacząco wzmacnia rolę diagnozy pedagogicznej i indywidualizacji jako podstawowego obowiązku każdego nauczyciela. Przenosi akcent z jednolitego prowadzenia zajęć dla całej grupy na świadome dostosowywanie procesu edukacyjnego do realnych potrzeb rozwojowych każdego dziecka — zarówno w normie rozwojowej, jak i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE).
Praktycznie:
- wymusza prowadzenie diagnozy pedagogicznej,
- podkreśla konieczność dostosowania procesu edukacyjnego,
- obejmuje także pracę z dziećmi z SPE.
3. Jednolita skala oceniania: 0–3 punkty (bez ułamków)
Zgodnie z § 3 ust. 1–2 rozporządzenia wprowadzono jednoznaczny, obowiązujący w całej Polsce system oceny punktowej, obejmujący wyłącznie cztery wartości:
0, 1, 2 lub 3 punkty — bez możliwości stosowania liczb ułamkowych.
To oznacza definitywne zakończenie dotychczasowych rozbieżności interpretacyjnych, które w niektórych placówkach prowadziły do przyznawania tzw. „półpunktów” czy wartości pośrednich.
Co zmienia nowe rozwiązanie?
- Ujednolicenie praktyki oceny nauczycieli
Każda placówka musi stosować dokładnie tę samą,prostą skalę. Wyklucza to dotychczasowe spory dotyczące interpretacji poziomu spełniania kryteriów.
- Większa przejrzystość i porównywalność ocen
Brak wartości pośrednich wymusza jednoznaczne przyporządkowanie nauczyciela do jednego z czterech poziomów, co ułatwia analizę i zestawienia.
- Konieczność rzetelniejszego uzasadniania
Mniejsza liczba stopni oznacza, że każdy punkt musi mieć jasne, konkretne uzasadnienie.
Nie można już „złagodzić” oceny poprzez 1,5 czy 2,5 punktu — trzeba jednoznacznie uznać, czy nauczyciel spełnia kryterium „w znacznym stopniu”, „częściowo”, czy „w minimalnym zakresie”.
Konsekwencje dla wdrażania w placówkach
- Dyrektor musi dostosować arkusze oceny, procedury i narzędzia wewnętrzne.
- Osoby oceniające muszą opracować bardziej szczegółowe wskaźniki, aby uzasadnienia były spójne i broniły się podczas ewentualnej kontroli.
- Szkoły i przedszkola powinny przeszkolić kadrę, szczególnie w zakresie interpretacji poszczególnych poziomów skali.
4. Nowe zasady zapoznawania nauczyciela z projektem oceny
Nowe przepisy rozszerzają obowiązki dyrektora — nauczyciel musi zostać zapoznany nie tylko z projektem oceny, ale również z kompletem opinii, o których mowa w art. 6a ust. 5 pkt 1 oraz 3–5 KN, czyli m.in.:
- opinią doradcy metodycznego,
- opinią opiekuna stażu,
- opiniami zespołów lub innych osób wskazanych w ustawie.
Prawo nauczyciela do ustosunkowania się
Nauczyciel może odnieść się do opinii:
- ustnie podczas przedstawiania projektu oceny,
- pisemnie w terminie 5 dni roboczych (zgodnie z § 5 ust. 3 i nowym ust. 5).
Konsekwencje dla placówki
- Dyrektor musi przygotować komplet opinii przed zapoznaniem nauczyciela z projektem oceny.
- Konieczna jest aktualizacja regulaminów, procedur i wzorów dokumentów, aby uwzględnić obowiązek dołączania opinii oraz 5-dniowy termin na pisemne uwagi nauczyciela.
5. Nowe obowiązki dyrektora przy ocenie i przy odwołaniu nauczyciela
Nowelizacja wprowadza dodatkowy obowiązek formalny po stronie dyrektora.
Zgodnie ze zmienionym § 7 ust. 1, dyrektor musi:
- sporządzić pisemne odniesienie do zarzutów zawartych w odwołaniu nauczyciela,
- przekazać tę odpowiedź nie tylko organowi prowadzącemu, lecz także samemu nauczycielowi.
To ważna zmiana — wcześniej przepisy nie nakładały obowiązku doręczenia nauczycielowi pisemnej odpowiedzi na odwołanie. Teraz jest to element obligatoryjny i musi być udokumentowany.
6. Zmiany w ocenie pracy dyrektora
Nowelizacja obejmuje również przepisy dotyczące oceny pracy dyrektora (§ 9–§ 11). Najważniejsze zmiany to:
Zmiana nazewnictwa kryteriów
Kryteria oceny dyrektora, podobnie jak w przypadku nauczycieli, otrzymują nazwę „kryteria szczegółowe”.
Uwzględnianie kryteriów nauczycielskich
Jeśli dyrektor prowadzi zajęcia dydaktyczne, opiekuńcze lub wychowawcze, w jego ocenie stosuje się pełen katalog kryteriów przewidzianych dla nauczycieli.
Nowe zasady zapoznawania z dokumentacją
Dyrektor – jako osoba oceniana – musi zostać zapoznany zarówno z projektem oceny, opiniami wymaganymi przepisami (analogicznie jak nauczyciel).
Prawo do ustosunkowania się w terminie 5 dni roboczych
Dyrektor może złożyć swoje stanowisko do opinii i projektu oceny w takim samym terminie jak nauczyciel.
7. Przepisy przejściowe
§ 2 – Oceny rozpoczęte przed zmianą
Oceny pracy, które zostały rozpoczęte przed wejściem w życie rozporządzenia, są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Oznacza to, że nowych zasad nie stosuje się do ocen będących już w toku.
§ 3 – Termin wejścia w życie
Rozporządzenie wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia, czyli 27 listopada 2025 r.
Co to oznacza dla przedszkoli i placówek?
Wprowadzone zmiany wymagają od dyrektorów szybkiej aktualizacji dokumentów i procedur, a także przygotowania kadry do pracy w nowym systemie oceny. W praktyce oznacza to konieczność dostosowania zarówno formalnych regulacji, jak i codziennych działań w placówce.
1. Aktualizacja dokumentacji placówki
Dyrektor powinien niezwłocznie zaktualizować:
- regulamin oceny pracy nauczycieli,
- formularze i projekty oceny,
- procedury odwoławcze,
- karty obserwacji i autoanalizy.
Dokumenty muszą odzwierciedlać nową skalę, nowe kryteria oraz zasady zapoznawania z opiniami.
2. Przygotowanie krótkiego przewodnika dla nauczycieli
Warto udostępnić nauczycielom prosty materiał informacyjny obejmujący:
- skalę 0–3,
- obowiązek zapoznania z opiniami,
- prawo do ustnej lub pisemnej odpowiedzi w 5 dni roboczych,
- poszerzony katalog kryteriów.
3. Szkolenie zespołu kierowniczego i nauczycieli
Należy przeszkolić kadrę w zakresie:
- interpretacji nowych kryteriów,
- uzasadniania punktacji,
- prowadzenia analizy własnej pracy (kryterium 1a),
- zasad zbierania opinii i prowadzenia rozmów oceniających.