Zawieszenie działalności placówek oświatowych. O czym należy pamiętać i jak odnaleźć się w tej sytuacji?

Stan zagrożenia epidemią COVID-19 wzbudza w nas panikę nie tylko z obawy o własne zdrowie, ale w naszym przypadku, osób prowadzących placówki przedszkolne i żłobkowe, rodzi swoisty lęk o przyszłość naszych przedszkoli i żłobków. Czasowe ograniczenie funkcjonowania stworzonych przez nas swoistych „drugich domów” dla dzieci wywołało nie tylko wątpliwości co do tego, czy będzie to trwać tylko dwa tygodnie, ale także strach o to, czy będziemy je w stanie utrzymać przez dłuższy czas, jeśli władze wydłużą czas zamknięcia placówek oświatowych. Niestety, wątpliwości wynikłe z takiego stanu rzeczy, dotyczą także rodziców, a brak szczegółowych informacji, jaki kierunek działań podjąć w takim stanie rzeczy, nie ułatwia dialogu między nami.

Stanowisko Ministra Edukacji Narodowej

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, wprowadza w naszych placówkach przedszkolnych zawieszenie działalności od dnia 12 do 25 marca.

Co to oznacza dla placówek? Oznacza to, że w tym wyznaczonym okresie w naszych przedszkolach, nie będą prowadzone zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, wyjątkiem są 12 i 13 marca 2020 r., które są dniami, w których przedszkola, i w praktyce także żłobki, mogą prowadzić działalność opiekuńczą. Jednakże powyższe „zawieszenie” działalności nie zwalnia jednak pracowników przedszkoli z obowiązku wykonywania swojej pracy.

W tym miejscu rodzi się pytanie: Jak nauczyciele wychowania przedszkolnego mogą świadczyć pracę w takich okolicznościach?

Jak wskazuje MEN, ogłoszone zawieszenia fundamentalnej pracy placówek nie oznacza wyeliminowania wszystkich form działalności przedszkoli. Ministerstwo zaznacza, aby w okresie od 12 do 25 marca nauczyciele pomagali swoim przedszkolakom w samodzielnej nauce w domu. Co więcej, proponuje, aby to odbywało się za pomocą np. dziennika elektronicznego - jeżeli w naszych placówkach takowy jest stosowany, strony internetowej przedszkola, poczty elektronicznej. Jednakże na ten moment, nie ma szczegółowych wytycznych jak te propozycje stosować w praktyce.

Tymczasem po ogłoszeniu ograniczenia funkcjonowania m.in. przedszkoli, dyrektorzy sygnalizują wątpliwości czysto organizacyjne, związane z zleceniem tzw. pracy zdalnej swoim pracownikom. Większość osób prowadzących ośrodki wychowania przedszkolnego zgłasza pytania, które z całą pewnością można uznać, jako adekwatne do sytuacji. Jakie podejście przyjąć w tak nadzwyczajnych okolicznościach? Jak zorganizować pracę nauczycieli w formie „na odległość” skoro decyzja o zawieszeniu placówek, nie dała wcześniejszej możliwości przygotowania planu działania?

Kwestię pracy nauczycieli zatrudnionych w publicznych przedszkolach czas pracy oraz zadania wykonywane w ramach czasu pracy określają przepisy Karty Nauczyciela. Art. 42. Karta Nauczyciela - Czas pracy nauczyciela, ust. 1 i 2 stanowi:

1. Czas pracy nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień. 2. W ramach czasu pracy, o którym mowa w ust. 1, oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować:

1) zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w wymiarze określonym w ust. 3 lub ustalonym na podstawie ust. 4a albo ust. 7;

2) inne zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze i wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów;

3) zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.” Dz.U.2019.0.2215 t.j. - Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela- art. 42 ust. 1 i 2

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19820030019/O/D19820019.pdf http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190002215/O/D20192215.pdf

Mając na uwadze powyższe, wysuwa się wniosek, iż dyrektor może w aktualnej sytuacji zlecić nauczycielom inne zadania, np. przygotowywanie i przesyłanie uczniom materiałów dydaktycznych do samodzielnej pracy w domu. Co więcej, dyrektor działając na podstawie art. 3 Ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, ma prawo polecić nauczycielowi wykonywanie pracy zdalnej.

Zastosowanie ma w tym przypadku art. 81 § 3 Kodeksu pracy, który umożliwia powierzenie pracownikowi, a w tym przypadku nauczycielowi, w okresie przestoju innej odpowiedniej pracy.

Jak w takich przypadku rozwiązać kwestie wynagrodzenia nauczycieli?

art. 81 § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, że pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania. Wyjątkami są, wynagrodzenie wynikające z faktycznie przepracowanych godzin w konkretnych warunkach pracy oraz wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe nauczyciela, realizowane powyżej pełnego wymiaru zajęć- w aktualnych okolicznościach takie wynagrodzenia się nie należą.

Zatem, na obecną chwilę, należy przyjąć, iż mimo że w wielu przypadkach nauczyciele w sposób standardowy nie będą świadczyć swojej pracy, to będą pozostawali w gotowości do pracy, a co za tym idzie, należy się im wynagrodzenie zasadnicze wynikające z ich osobistego zaszeregowania oraz dodatku funkcyjnego.

Jakie przepisy zastosować aktualnie do nauczycieli pracujących w placówkach niepublicznych?

O organizacji pracy w placówkach niepublicznych decydują dyrektorzy tychże placówek. Do nauczycieli, zatrudnionych w ramach umowy o pracę mają zastosowanie, analogicznie, jak w przypadku nauczycieli pracujących w publicznych jednostkach, przepisy art. 81 KP oraz art. 3 ustawy w sprawie COVID-19. Jednakże musimy pamiętać, że wynagrodzenie nauczycieli nie może być niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. W tym miejscu należy także zaznaczyć, że podane powyżej przepisy mają także zastosowanie w ramach zatrudniania pracowników administracyjnych i obsługi.

Dz. U. 1974 Nr 24 poz. 141 U S T AWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy- art. 81

http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19740240141/U/D19740141Lj.pdf

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

http://isip.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200000410/O/D20200410.pdf

Czy dyrektor placówki może wysłać pracownika na urlop związku z aktualnym spowolnieniem gospodarczym?

Obecnie placówki przedszkolne oraz żłobkowe, znalazły się w sferze ogromnych dylematów związanych z sytuacją pracowników zatrudnionych w placówkach. Wielu dyrektorów oraz osób prowadzących niepubliczne przedszkola i żłobki, boryka się z lękami wywoływanymi stratami finansowymi wynikającymi z zawieszeniem funkcjonowania w formie stacjonarnej. W większości zastanawiamy się, co w takich okolicznościach zdecydować, aby maksymalnie ciąć koszty utrzymania placówki, która notabene nie może działać jak dotychczas.

Na tę chwilę, bez jasnych wskazówek rządzących, należy uznać, iż bez zmian stosujemy przepisy Kodeksu Pracy - Urlopy pracownicze (art. 152-175) DZIAŁ SIÓDMY- regulujący kwestie dotyczące urlopu wypoczynkowego, urlopu na żądanie oraz urlopu bezpłatnego.

Placówki prywatne – czy czeka nas zwrot czesnego?

Specustawa w swoich zapisach nie normuje rozwiązań związanych z pobieraniem czesnego za okres zawieszenia działalności placówek przedszkolnych czy żłobkowych. Mimo tego, że na uwadze musimy mieć kwestię poruszane powyżej, a szczególnie to, że w przypadku zawieszenia zajęć pracownicy powinni otrzymać wynagrodzenie. Tak naprawdę, już na ten moment mamy doświadczenia, iż rodzice będą żądać zwrotu części czesnego za okres zamknięcia placówki. Aktualnie jedynym rozsądnym rozwiązaniem wydaje się dialog z rodzicami, konkretna argumentacja zobowiązań finansowych placówki, od których zależy utrzymanie miejsca wychowania przedszkolnego, ale także szczegółowa analiza umów podpisanych z rodzicami.

Koronawirus – wykaz najważniejszych przepisów dla dyrektorów

  1. Dyrektor szkoły lub placówki jest kierownikiem zakładu pracy w rozumieniu Kodeksu pracy, wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę. (Art. 68 ust. 1 pkt 6 i ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe – Dz. U. 2019 r., poz. 1148, z późn. zm.).

  2. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Pracodawca jest obowiązany przekazywać informacje o zagrożeniach w zakładzie pracy, działaniach ochronnych i zapobiegawczych. (Art. 207 ustawy – Kodeks pracy).

  3. Zapewnienie w placówkach ciepłej i zimnej bieżącej wody oraz środków higieny osobistej, a urządzenia sanitarnohigieniczne utrzymywane są w czystości – § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach.

  4. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019 r. poz. 1239): w celu zapobieżenia szerzeniu się zakażeń lub chorób zakaźnych państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji: wprowadzić zakaz wstępu do pomieszczeń skażonych oraz nakazać przeprowadzenie dekontaminacji, dezynsekcji lub deratyzacji nieruchomości lub pomieszczeń.

##Podsumowanie

Drodzy dyrektorzy pamiętajmy o tym, że sytuacja rozwija się intensywnie, dlatego też na konkretne rozwiązania, jakie będzie można wprowadzić po zniesieniu kwarantanny, musimy jeszcze poczekać. Przez najbliższy czas, w którym nasze placówki nie działają, warto zająć się analizą przedszkolnej, bądź żłobkowej dokumentacji, a także warunkami higieniczno-sanitarnymi w pomieszczeniach, w tym ich dezynfekcją.

Wypróbuj inso bezpłatnie,
przez 14 dni
Zacznij już dziś
Katarzyna Matląg
Ekspert Inso ds. edukacji wczesnoszkolnej i zarządzania placówką