Webinar

Innowacja pedagogiczna

Po raz kolejny spotykamy się z Anetą Konefał. Podczas tego szkolenia rozmawiamy o innowacji pedagogicznej. Zapraszamy!

Jakie zagadnienia poruszamy?

  • Czym jest innowacja pedagogiczna i jej rodzaje?
  • Przykładowa karta innowacji.
  • Pomysły na działalność innowacyjną w przedszkolu.

Nasz gość

Aneta Konefał
Dyrektor, nauczyciel wychowania przedszkolnego, terapeuta pedagogiczny, logopeda.
Autorka projektu @Misiowa Mama, a od niedawna ekspert Inso!

Transkrypcja webinaru

Marcin: Dzień dobry, dzień dobry. Dobry wieczór wszystkim. Dobry wieczór. Dobry wieczór, czwarty dobry wieczór wszystkim na czacie. Dobry wieczór. Powiedzcie nam proszę, czy nas słychać, czy nas widać. To jest dla nas też bardzo ważne, żebyśmy dobrze tutaj nadawali. Tutaj ładne uśmieszki nam wysyłacie, to też się ładnie uśmiechniemy do was. Tak, widać nas, wszystko jest dobrze. Damy jeszcze takie kilka, kilkanaście sekund, żeby wszyscy się mogli spokojnie zebrać. Wszystko dobrze, no to super, no to jak wszystko jest dobrze, dla spóźnialskich nie ma przebacz. Dzień dobry, dobry wieczór, witam wszystkich na naszym webinarze zorganizowanym w ramach Akademii INSO. Moim dzisiejszym, wyjątkowym gościem jest Pani Aneta Konefał, od sześciu lat dyrektor, nauczyciel wychowania przedszkolnego, terapeuta pedagogiczny, logopeda oraz autorka niezwykłego programu „Misiowa mama”, który obowiązkowo trzeba odwiedzić na Facebooku. Jest to drugie spotkanie z Panią Anetą poświęcone bezpośrednio dyrektorom przedszkoli, a w nim poruszać będziemy temat innowacji pedagogicznej. Pani Aneta opowie nam, czym jest innowacja pedagogiczna i jakie są jej rodzaje, przedstawi przykładową kartę innowacji oraz podzieli się pomysłami na działalność innowacyjną w przedszkolu. Jak zapewne wiecie z poprzedniego webinaru, Pani Aneta podzieliła się z nami naprawdę ogromem wiedzy przekazanej, dlatego z dzisiejszego webinaru wszystkie materiały wraz z certyfikatem dostaniecie jeszcze dzisiaj. Oczywiście na zadane przez was pytania, tak jak na naszym każdym webinarze, Pani Aneta odpowie na końcu spotkania, także przygotujemy sobie tutaj bardzo ciekawe odpowiedzi na wszystkie możliwe pytania. Nie czekaliście na mnie, czekaliście na pewno na naszego wyjątkowego gościa dzisiaj, także to tyle słowem wstępu, rozsiądźcie się wygodnie moi drodzy, kawka, herbatka w dłoń, oddaję głos Pani Anecie i życzę miłego słuchania.

Aneta: Dziękuję. Dobry wieczór, dobry wieczór. Ja tu sobie podglądałam na czacie. Witam wszystkich bardzo serdecznie, dziękuję za zaproszenie do Akademii INSO, naprawdę cieszyłam się na to dzisiejsze spotkanie. Mam nadzieję, że dzisiejsze również będzie owocne i skorzystają Państwo z tych informacji, które dla was przygotowałam. Tak jak powtarzam za każdym razem, czy to są kursy stacjonarne, czy tak jak teraz na live, gdzie korzystamy z łącza internetowego, oczywiście to są moje propozycje, moje pomysły, które mogą być przez was zaakceptowane jak najbardziej, ale jeżeli się z nimi też nie zgadzacie, możemy o tym podyskutować. Najważniejsze, żeby się zainspirować, żeby podzielić się tą wiedzą i w tym naszym nauczycielskim świecie tak to właśnie powinno polegać, dzielić się wiedzą i przekazywać sobie ją nawzajem. Innowacja pedagogiczna, ten temat naszego spotkania jest nieprzypadkowy. Wrzesień, który mija i pewnie większość z nas pomyśli sobie dobrze, że mija, bo jest to naprawdę najbardziej gorący okres, jeżeli chodzi o przedszkola, o żłobki, o szkoły. To czas, kiedy często podejmujemy decyzję o stworzeniu programu i innowacji, kiedy myślimy, co takiego nowego przydałoby się wprowadzić w mojej pracy, co nowego mogłabym zaoferować dzieciom. A innowacja to jest coś, do czego chciałabym Państwa przekonać, dla dzieci, dla siebie, dla własnego rozwoju, przede wszystkim dla rozwoju placówki. Dlaczego? Na początku oczywiście tytułem wstępu troszeczkę nudnych przepisów, ale bez nich ani rusz. Przygotowałam sobie króciutką prezentację, którą Państwo, tak jak Pan Marcin powiedział, dostaną w materiałach, która mam nadzieję troszeczkę uporządkuje tą wiedzę, ukierunkuje tą wiedzę. No więc zaczynamy. Ja mam nadzieję, że odpalę tą prezentację, tak? Jest widoczna, mam nadzieję, że jest widoczna, innowacje pedagogiczne, to start. Innowacja pedagogiczna, co to takiego innowacja pedagogiczna? Taka najbardziej popularna definicja to oczywiście to nowatorskie rozwiązania programowe, organizacyjne lub metodyczne mające na celu poprawę jakości pracy szkoły, przedszkola, tak? Tutaj już będziemy mieć w tej definicji zawarte rodzaje tak naprawdę innowacji, ale o tym za minutkę. Innowacja musi posiadać ramy czasowe, czyli kiedy się zaczyna, kiedy się kończy, jakie ma cele, etapy, sposoby realizacji zadań, rezultaty, koszty, jeżeli oczywiście zakładamy, że jakieś koszty będziemy ponosić w ramach realizacji innowacji, oraz w jaki sposób my tą innowację wykorzystamy. Innowacja pedagogiczna nie może być sobie a muzą, nie może być pustym dokumentem, który gdzieś tam napiszemy, odłożymy na półkę. Innowacja to jest działanie. Każda innowacja jest zmianą. I tu pojawia się to słowo klucz, zmiana, która to z jednej strony może pociągać, ale z drugiej może powodować, że przed zmianą możemy, a to jest zupełnie naturalne, możemy czuć jakiś lęk, możemy czuć strach. Dużo osób, które pisze do mnie odnośnie innowacji, bo już od trzech lat proponuję różne rodzaje innowacji w ramach właśnie projektu „Mały miś w świecie wielkiej literatury”, często piszą boję się, nie wiem, czy mi się uda, nie wiem, czy to nie jest za trudne, „nie wiem, z czym to się je, tak? Bo to jest zmiana. Ale uważam, że tą zmianę, jaką jest wprowadzenie innowacji, warto bardzo wprowadzić. I to modyfikacja, udoskonalenie, całkiem nowe rozwiązanie, to jakby inne słowa określające innowację, synonimy słowa innowacja, bo my tą rzeczywistość, którą kreujemy w przedszkolu, w żłobku, w szkole, my ją możemy właśnie modyfikować, doskonalić, jeżeli widzimy jakąś sferę, która tego wymaga, albo wprowadzić zupełnie nowe rozwiązania, powiedzieć dość, mam tego dość, chcę spróbować czegoś innego, albo wiem, że to się nie sprawdza, ta metoda miała być taka rewelacyjna, taka świetna, ale moje dzieci po prostu tego nie lubią, u mnie się to nie sprawdziło. I w tym momencie, wprowadzając nowe rozwiązania, wprowadzamy zmianę, wprowadzamy innowację. Oczywiście jeżeli chodzi o regulacje prawne, to w 2017 roku te zmiany zostały przeniesione, dotyczące innowacji, z poziomu rozporządzenia na poziom ustawy, ustawy prawo oświatowe. Cofniemy się troszeczkę wstecz odnośnie tego rozporządzenia z 2002 roku, które jest stare, ktoś może powiedzieć po co, dlaczego, skoro ono już nie obowiązuje. A no dlatego, że wciąż pojawia się w dokumentacjach, wciąż pojawia się w pytaniach, pojawiają się kwestie związane z tym rozporządzeniem. Wyjaśnimy sobie też zaraz dlaczego. To, co jest najważniejsze, prawo oświatowe, określa, że ta działalność innowacyjna ma być integralnym elementem działalności szkoły, placówki, integralnym elementem. I tu już na samym wstępie mamy informację, że my tak naprawdę wręcz jesteśmy zobowiązani działać innowacyjnie, tak? Że musimy działać inaczej, że musimy być kreatywne, aktywne. Bo jeżeli ma być integralnym elementem działalności szkoły, placówki, no to możemy powiedzieć bez innowacji ani rusz. I dlatego w ustawie prawo oświatowe zniesiono wymogi formalne. Powiedziano wprost, szkoła, przedszkole musi być innowacyjne, a więc znosimy te wymogi formalne, nie musicie innowacji zgłaszać do kuratora oświaty. Pamiętacie Państwo zapewne, że jeszcze niedawno właśnie, aby rozpocząć innowację, trzeba było ją rozpocząć z rokiem szkolnym, trzeba było ją zgłosić, trzeba było spełnić szereg wymogów, które kuratoria oświaty na swoich stronach również zawierały, chociażby publikując swoje własne formularze zgłoszenia innowacji pedagogicznej. W tym momencie te wymogi formalne zostały zniesione i obowiązujące przepisy pozwalają właśnie na realizację innowacji tak naprawdę tak, jak tego potrzebujemy, tak, jak określimy to w przedszkolu, w szkole. Tak jak opracujemy procedurę, tak będziemy wprowadzać swoją innowację. I nie jest jakby z góry narzucone, w jaki sposób. Ale oczywiście to wszystko musi się mieścić w ramach prawa oświatowego. To wszystko musi zawierać podstawę programową i szereg uwarunkowań prawnych. A więc z jednej strony zmniejszono te wymogi formalne odnośnie rejestracji chociażby innowacji, z drugiej strony, no cały czas gdzieś musimy mieć, no może nawet nie z tyłu głowy, tylko przed oczami prawo oświatowe i to wszystko, co się dzieje właśnie w przepisach prawa oświatowego. No, ale przede wszystkim mamy właśnie wyzwolić tą kreatywność uczniów, dzieci, ale też własną. I tutaj coś zepsułam, ale już naprawiam. Pan Marcin będzie mnie ratował w razie czego, tak?

Marcin: Oczywiście, cały czas tutaj pilnuję.

Aneta: Dobrze. I tutaj ustawa prawo oświatowe, jeżeli Państwo są w awansie, jeżeli, drodzy dyrektorzy, wasi nauczyciele są w awansie, to myślę, że warto sobie zanotować te artykuły, które odnoszą się do innowacji pedagogicznej, czasami nie wprost, czasami dosłownie, ale warto sobie to zapamiętać, czy tworząc procedurę innowacji, jeżeli Państwo takiej nie posiadają, a jak ona powinna wyglądać, też o tym opowiemy, to oczywiście musimy się powołać na podstawę prawną, a więc na określone artykuły z ustawy prawo oświatowe. I tutaj mamy artykuł pierwszy, punkt osiemnasty, w kształtowaniu uczniów podstaw przedsiębiorczości, kreatywności, sprzyjających aktywnemu uczestnictwu w życiu gospodarczym tylko przez stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych. A więc tutaj mamy powiedziane wprost stosowanie w procesie kształcenia, u nas w domyśle oczywiście opieki, wychowania, innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych. Tutaj mamy wprost, natomiast w artykule czterdziestym czwartym, ustęp drugi, punkt trzeci, obowiązek tworzenia przez szkoły i placówki warunków do rozwoju aktywności, w tym kreatywności uczniów. Innowacyjność łączy się nierozerwalnie z kreatywnością, a więc jeżeli my mamy tworzyć warunki do rozwoju aktywności, kreatywności, musimy być innowacyjni. Artykuł pięćdziesiąty piąty, ustęp pierwszy, punkt czwarty, możliwość wspierania nauczycieli w ramach nadzoru pedagogicznego w realizacji zadań służących poprawie istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia przy zastosowaniu nowatorskich działań programowych, organizacyjnych, metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów oraz nauczycieli. Czyli znowu obracamy się w tym samym kręgu, tak? Mamy być innowacyjni, mamy stosować działania nowatorskie, nowatorskie rozwiązania, rozwijać kreatywność i aktywność. No nie mogę tego udawać, bo pies szczeka, ale mam nadzieję, że Państwo tego nie słyszą, zaraz się uspokoi, a więc tutaj jeszcze jest jeden ważny akcent w ramach nadzoru pedagogicznego. Jeżeli innowacja pedagogiczna jest realizowana, to ona w ramach nadzoru pedagogicznego jest jakby, no kontrolowana, tak? Czy przebiega zgodnie z założeniami, czy realizujemy podstawę programową, czy, tak jak powiedziałam, te wszystkie tematy związane z prawem oświatowym są realizowane.

A więc wspieramy działania, ale czujemy nad sobą nadzór, tak? Nadzór przez organ prowadzący czy przez kuratorium oświaty, tak? Bo jeżeli wysyłane są ankiety odnośnie działalności innowacyjnej, jeżeli mamy ewaluację zewnętrzną, na pewno będziemy zapytani o innowację, na pewno będziemy musieli wykazać się, w jaki sposób ta innowacja w przedszkolu, w szkole, była realizowana. I teraz jeszcze artykuł sześćdziesiąty ósmy, ustęp pierwszy, punkt dziewiąty, co ma zrobić dyrektor szkoły, placówki w szczególności. No musi stwarzać te warunki do działania również instytucji. Mówię instytucji, organizacji takich jak stowarzyszenia, wolontariat, harcerze, w szczególności z podkreśleniem organizacji harcerskiej, bo właśnie w ich celach statutowych jest działalność wychowawcza, jest rozszerzanie, wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, i znowu innowacyjne szkoły lub placówki. A więc my jako dyrektorzy mamy stwarzać warunki do działania w szkole właśnie stowarzyszeń czy organizacji, jeżeli one w statucie mają zawarte takie właśnie działania, jeżeli jakby mogą nam pomóc w działalności, jeżeli mogą nam pomóc, pokazać, jakie rozwiązania, chociażby organizacyjne, możemy wprowadzić w swoim przedszkolu, w swojej szkole. No i tak jak powiedziałam, zmiany wprowadzone w 2017, ale wciąż gdzieś tam pojawiają się na portalach chociażby nauczycielskich, w komentarzach, w dyskusjach toczących się o innowacjach, znowu te pytania, do kiedy trzeba zgłosić. Ojej, już minął 1 września, chciałabym zrobić innowację, ale już po czasie. Nie. Tutaj musimy to mocno zaakcentować, że to rozporządzenie o innowacjach, ono nie obowiązuje. Obowiązuje nas ustawa. Obowiązują nas zapisy, które właśnie tam się znajdują. A więc jeszcze raz, nie zgłaszamy innowacji kuratorowi oświaty ani organowi prowadzącemu pod warunkiem, że te informacje nie wymagają dodatkowych środków finansowych. Bo oczywiście finanse bardzo ważna sprawa. Jeżeli w planie finansowym nie mamy uwzględnionych środków na realizację innowacji, to my nie możemy nagle w ciągu roku szkolnego wystartować z innowacją i powiedzieć, że potrzebuję tego i tego, a na to potrzebuję tyle pieniążków. No nie. Jeżeli chcemy wprowadzić innowację, która będzie wymagała właśnie dodatkowych środków finansowych, to dlaczego nie, pod warunkiem, że organ prowadzący będzie dla nas tak przychylny, że te środki w planie finansowym po prostu nam da, że przyzna, czy jakąś pulę na organizację innowacji. Oczywiście w przedszkolach niepublicznych, samorządowych jest inna sytuacja. Tutaj myślę, że rozwiązania są, że tak powiem, bardziej w Państwa rękach, tak? Tutaj, jeżeli chodzi o przedszkola publiczne, te środki finansowe, jak zawsze i jak zwykle, muszą być uzgodnione z organem prowadzącym. Zniesienie wymagań formalnych, które warunkują rozpoczęcie działalności innowacyjnej.

Od dyrektora zależy, jak ta procedura wdrażania innowacji wygląda, czy w ogóle ona będzie, tak? I tutaj to, co chciałabym zaznaczyć, zniesienie wymagań formalnych. I teraz, skoro te wymagania formalne są zniesione, skoro kompetencja rady pedagogicznej jest wykreślona, ta kompetencja, która mówiła o pilnowaniu innowacji, o zatwierdzaniu innowacji, to dlaczego sobie jakby dokładać pracy? Dlaczego samemu sobie te wymagania formalne nakładać i na przykład tworzyć uchwały rady pedagogicznej? Dlaczego nie pozostać przy tym, aby innowacje zatwierdzał dyrektor przedszkola? Jeżeli przedstawimy kartę innowacji jako nauczyciele, to dyrektor, który zna przedszkole, prowadzi nadzór pedagogiczny, gdzie jest prowadzona ewaluacja, różne ankiety, badania, on doskonale wie, czy takie działanie faktycznie jest innowacyjne, czy nie było stosowane, czy nie jest chociażby podobne do jakiegoś rozwiązania, które będzie powodowało, że to przez nas zaproponowane rozwiązanie nie wprowadzi czego, zmiany. Bo jeżeli innowacja pedagogiczna, jej cele, jej założenia, jej etapy po analizie pokażą, że tak naprawdę nic nowego się nie stanie, nic nie podzieje się nowego w naszym przedszkolu, jeżeli pani, jeżeli pan tą innowacje prowadzi, no to warto zastanowić się nad tą modyfikacją. A więc od dyrektora to zależy, w jaki sposób będziemy wdrażać innowacje, jak dyrektor ustali, jak on będzie jakby czuwał nad organizacją tych wszystkich działań w ramach innowacji pedagogicznej. To zależy od dyrektora. Ale drodzy dyrektorzy, drogie koleżanki dyrektorki, dyrektorzy, zastanówmy się, że skoro zniesiono wymagania formalne, czy warto bardzo to rozbudowywać? Czy dobra opracowana karta innowacji pedagogicznej, przedstawienie innowacji radzie pedagogicznej, bo przecież koleżanki nauczycielki też chcą wiedzieć, co się w przedszkolu dzieje, może włączyć się, bo przecież innowacja może być realizowana w zespole nauczycielskim, czy to nie wystarczy, prawda? I tutaj, jeżeli chodzi właśnie o te pytania do was, jeżeli zdecydują się Państwo na opracowanie procedury, no to co ona mogłaby zawierać? Czy jest nam potrzebna? I o tym, co mogłaby zawierać, to szybciutko każdy myśli w głowie, co ona by mogła zawierać. Ja oczywiście zaraz przedstawię przykładowe punkty, ale odpowiem najpierw na pytanie drugie, czy jest potrzebna. Ja uważam osobiście, że jest potrzebna, tak jak szereg regulaminów, procedur, instrukcji w przedszkolu. Moje poglądy na ten temat nieco się zmieniały, ale po tych sześciu latach widzę, że procedury są potrzebne, oczywiście z umiarem. Czasami się śmiejemy, że będzie procedura odnośnie oddychania i różnych dziwnych rzeczy. Nie, to chodzi o to, żeby znaleźć ten złoty środek również w tych naszych dokumentach przedszkolnych. I w tym momencie uważam, że jest potrzebna, dlatego że ujednolicamy tak naprawdę ten cały proces wdrażania innowacji.

Nauczyciel, który ma ochotę tak naprawdę realizować innowacje, wie tak naprawdę, czego od niego będziemy wymagać. Karta zawiera te wszystkie punkty, które powinna zawierać innowacja, więc nie musimy za każdym razem tego tłumaczyć, tego przerabiać, tylko dajemy procedurę do ręki. Jeszcze tak troszeczkę nawiążę do tych procedur, bo myślę, że sobie kiedyś takie spotkanie, tak sobie myślę, w ramach Akademii INSO, bo pisaliście Państwo w komentarzach, że przydałoby się uporządkować kwestię związaną z regulaminami, procedurami, różnymi instrukcjami w przedszkolu, to one są potrzebne dlatego, że nauczyciel, który się zapozna, najlepiej podpisze tą procedurę, instrukcję, on będzie mieć ją w głowie, on będzie pamiętał, że coś takiego było, sięgnie do niej w odpowiednim czasie. Więc uważam, że instrukcji, nie instrukcja, procedura jest potrzebna. A co powinna zawierać? No zastanówmy się wspólnie, co powinna zawierać. Na pewno powinna zawierać na początku jakby definicję, tak? Że to jest nowatorskie rozwiązanie programowe, organizacyjne, metodyczne, które ma na celu poprawę jakości pracy szkoły. I w tym momencie na pewno zaświeci się czerwona lampka dyrektorom, poprawa jakości pracy szkoły, tak, priorytet MEN na ten rok szkolny, a więc innowacja pedagogiczna, integralna część naszej działalności, tak jak mówiłam na samym początku, a teraz jeszcze dodatkowo jest dosyć duży nacisk ministerstwa można powiedzieć na tą poprawę jakości, na dbałość o jakość pracy szkoły. Na pewno wprowadzenie innowacji pedagogicznej poprawia tą jakość, może powiedzmy sobie szczerze ulepsza działalność przedszkola, powoduje, że ono jest w jakiś sposób konkurencyjne z innym, że możemy pokazać specyfikę pracy placówki, że my możemy pokazać, że nasze przedszkole uwielbia tematy związane ze zdrowiem, dbamy o to zdrowie i wprowadzamy innowacyjne rozwiązania. A więc to, że innowacja ma na celu poprawę jakości pracy przedszkola, szkoły jest, myślę, bezdyskusyjne. Nauczyciele przedszkola numer jeden w Kolbuszowej załóżmy opracowują i wdrażają innowację pedagogiczną w sposób dobrowolny. Nie możemy nikogo przymusić do stworzenia informacji. Nie możemy nikogo przymusić, aby ją wdrażał. Na pewno nikomu to nie przyszło do głowy, ale tam to słowo dobrowolność jest bardzo ważne i w procedurze powinno się pojawić. Zakres innowacji może obejmować całe przedszkole, wybraną grupę albo nawet zajęcia. I jeżeli ktoś ma ochotę przeprowadzić innowację pedagogiczną, ma ochotę popracować, ale się boi, ale nie wie, czy da radę, ale nie wie, czy ta sytuacja, w której żyjemy, związana z Covid-19, powoduje, że dam radę ją dokończyć, tak? Że może przejdę na nauczanie zdalne, czy to ma sens, to może warto zacząć od innowacji, która obejmuje malutką część, chociażby zajęcia, tak? Jeżeli wybieramy sobie jakieś zajęcia i stwierdzamy, że nigdy nie przeprowadzałam załóżmy eksperymentów, jeżeli chodzi o tematykę chociażby zdrowia, to zrobię to w innowacyjny sposób. A więc obejmuje tylko taką jednostkę, jaką są zajęcia, na przykład tematyka tygodniowa, czyli pięć zajęć tak naprawdę, które przeprowadzam w ramach tematyki. To jest ten zakres i my musimy ten zakres oczywiście określić. Innowacje lub eksperymenty wymagające przyznania szkole dodatkowych środków mogą być podjęte po wyrażeniu przez organ prowadzący zgody, tak? Ale o tym już mówiłam. Jeżeli one wymagają faktycznie środków, musimy o tym wcześniej pomyśleć i te środki muszą być oczywiście przyznane przez organ prowadzący, muszą się znaleźć w planie finansowym. Nauczyciel, zespół nauczycieli zgłasza dyrektorowi chęć wdrożenia innowacji pedagogicznej w formie pisemnej, czyli zwracam się do dyrektora, jedno zdanie tak naprawdę, i wypełniając kartę innowacji. No i właśnie, taka karta innowacji pedagogicznej, która trafi do Państwa dzięki INSO, zawiera tutaj szereg ważnych elementów innowacji i moim zdaniem tak naprawdę jest wystarczająca, bo zawiera w sobie dużo, może nie dużo treści właśnie, jeżeli chodzi o ilość znaków, natomiast zawiera to, co moim zdaniem powinna zawierać, aby pokazać w ten sposób, że taktycznie te działania przyniosą zmiany. I o co tak naprawdę mi chodzi w tej innowacji.

Dyrektor przedszkola po otrzymaniu karty innowacji, no sprawdza, czy ona spełnia określone warunki, czyli, powtarzam się jeszcze raz, czy jest zgodna z podstawą programową, czy rozszerza przyjęty w przedszkolu program wychowania przedszkolnego, czy jest z nim zgodna, czy się nie wykluczają pewne treści, tak? Czy coś jest może społecznie nieakceptowalne, tak? Że jakiś ktoś będzie chciał jakieś rewolucje przeprowadzać w przedszkolu. No to musimy się zastanowić, czy tak można, tak? Czy ta zmiana nie będzie gdzieś za bardzo daleko idąca, czy specyfika naszego przedszkola na to pozwala. A więc dyrektor sprawdza, czy te warunki są okej tak naprawdę i zatwierdza je do realizacji. A jeżeli nie, no to nie mówię nie, bo nie, mówię, co jest nie tak, co chciałabym jako dyrektor, aby uległo zmianie i opisuję te nieprawidłowości, i proponuję, żeby coś usunąć, coś zmienić, coś dodać, tak? I następnie zatwierdzam. No i oczywiście po zakończeniu innowacji pedagogicznej jest niezbędna i niezwykle potrzebna ewaluacja. Najlepiej, żeby te wyniki ewaluacji były też przedstawione w formie pisemnej, dlatego że, tak jak mówiłam, podczas wizytacji kuratorium czy podczas ewaluacji zewnętrznej, czy podczas tego ankietowania w ramach monitorowania, czyli w ramach nadzoru prowadzonego przez kuratorium oświaty, jest dosyć dużo, a więc dobrze mieć to na piśmie. Nie jakaś książka, opisane po prostu kilkadziesiąt stron działań, ale co się udało zrobić, może jakieś zdjęcie, może właśnie jakieś wytwory dzieci załączone do tego powiedzmy sobie raportu, które będą pokazywać tak naprawdę działania, które będą naszym takim plusem, tak? Będą pokazywały nasze dodatkowe działania. No więc tak sobie myślę, że taka procedura króciutka, ale jednak mogłaby zaistnieć w przedszkolu, a jej integralną częścią oczywiście będzie ta karta innowacji. I jeżeli chodzi o rodzaje tej innowacji, tutaj już wspomniałam, definicja zawierała jej rodzaje, czyli programowe, organizacyjne, metodyczne, chociaż tak naprawdę najczęściej pojawiają się tak zwane mieszane, a więc programowo-organizacyjne, programowo-metodyczne, dlatego że faktycznie, też mi się tak wydaje, trudno zrobić innowację, która nie jest innowacją programową, tak? Bo wszystko odnosi się do programu. Tak jak w moim przypadku, bliskiemu mojemu sercu, do programu wychowania przedszkolnego. I te rodzaje innowacji, one w swojej nazwie tak już naprawdę zawierają to o co w nich chodzi. Bo jeżeli są innowacje programowego, to dotyczy to zmian w programach realizowanych w przedszkolu czy szkole, a więc będą dotyczyły modyfikacji tego programu, chociażby związane ze zdalnym nauczaniem, prawda? Teraz to, czym żyjemy. Albo poszerzanie programów wychowania przedszkolnego o nowe treści, czyli przyjęliśmy program wychowania przedszkolnego, jest świetny, bo nie mogliśmy go przyjąć, jeżeli on się nam nie podobał, ale zauważamy, że mało jest na przykład treści związanych z doradztwem zawodowym i ja chcę innowacyjnie to wprowadzić. Chcę wprowadzić taką innowację programową, że poszerzam te treści, bo tam jest, że tak powiem, liźnięte, mówiąc kolokwialnie, i będę to robiła innowacyjnie w ten sposób, że jeżeli teraz jest Covid i ja nie mogę zaprosić gości do przedszkola, bo na pewno Państwo bardzo uważają i ja osobiście jeszcze gości nie zapraszam, i pewnie długo jeszcze nie będę zapraszać, to na przykład ja podjęłam się takiej innowacji, a nie wygadam się, bo chcę o tym powiedzieć zupełnie później, bo chcę zrobić taką dużą, wielką akcję ogólnopolską, może INSO również się włączy, już zapraszam, właśnie związaną z tą sytuacją, w której żyjemy, że Covid zamknął nas w przedszkolach na osoby z zewnątrz, ale my nie możemy tego tak zostawić. Ale to tylko tak delikatnie napomknę. Innowacja organizacyjna, a więc organizacja nauczania, wychowania, opieki, jeżeli mówimy o przedszkolach. I tutaj jeżeli mówimy o przedszkolach, będzie zupełnie inaczej niż w szkole, bo w szkole mamy system klasowy, lekcyjny tak? A więc tutaj możemy jakoś te lekcje łączyć, możemy tutaj działać właśnie jeżeli chodzi o organizację tego nauczania, ale w przedszkolu również. Organizacyjnie, czyli mogę prowadzić zajęcia ze specjalistami, tak? Czyli na przykład z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną. Mogę zorganizować jakąś pracownie dla dzieci, czyli zająć część sali lub jeżeli mam salę wolną, zorganizować pracownię dla dzieci. To będzie innowacja, tak? I to może być chociażby pracownia do przeprowadzania eksperymentów, tak?

To może być sala doświadczania świata, to może być, nie wiem, pokój bez zabawek, czyli to będzie takie miejsce, gdzie dzieci będą mogły sobie odbywać zajęcia, ale jakieś takie zupełnie inne. Nie wiem, czy Państwo przeprowadzali czasami takie zajęcia, właśnie zabawy bez zabawek, gdzie dzieci dostają do zabawy kartony, dzieci dostają nożyczki, gdzie dzieci dostają włóczkę, gdzie dzieci dostają pozornie niepotrzebne przedmioty i z nich tworzą zabawki. Bardzo wydaje mi się ciekawe doświadczenie. Oczywiście na początku jest szok, bo ja pamiętam, że przyszłam w poniedziałek rano o szóstej, żeby wszystko powynosić z sali i te kartony do sali przynieść. Na początku był szok, niedowierzanie, co tu się dzieje, a potem szalona zabawa. Także tutaj, jeżeli właśnie chodzi o pracownie czy te innowacje organizacyjne, a więc zmiany w organizacji nauczania, to może to przybrać właśnie taką formę. I współpraca z innymi instytucjami w zakresie wspierania rozwoju dzieci, instytucjami, stowarzyszeniami, bo tak jak już zapoznawaliśmy się z wcześniejszym przepisem prawa oświatowego, czyli dyrektor ma dawać, że tak powiem, pole, dawać przestrzeń dla tych organizacji, jeżeli one w statutach mają zapis o tym, że wspierają takie instytucje, jaką jest przedszkole, właśnie w swoich działaniach. A więc jest innowacja organizacyjna. Innowacja metodyczna, a więc stosowanie nowych metod pracy z dzieckiem. Wachlarz metod w wychowaniu przedszkolnym jest ogromny, chociaż ja jako terapeuta jednak lubię coś takiego jak sojusz metod, a więc aby nie stosować tych metod w izolacji, tylko żeby ją łączyć, bo każde dziecko jest inne, każda grupa jest inna, każdy nauczyciel. Z metod wybierać to, co tak naprawdę najlepsze. Ale oczywiście te nowe metody możemy wdrażać, możemy się kształcić, doskonalić i wprowadzać. Innowacje metodyczne to też ewaluacja osiągnięć dzieci, tak? Możemy sobie w ramach innowacji stworzyć jakiś system ewaluacji osiągnięć tych dzieci i to na pewno będzie rozwiązanie metodyczne, na pewno to będzie coś, co może spowodować zmiany, jeżeli na przykład dzieci będą oceniały swoje osiągnięcia przez sposób, który same wybiorą. To też jest bardzo ciekawa rzecz. Czy w sposób, który same opracują. Oczywiście tutaj mówimy zerówkach, ale to jest bardzo ciekawa rzecz, że jeżeli dzieciom zaproponujemy właśnie zastanowienie się, w jaki sposób możemy dzisiaj ocenić, czy udało nam się zrealizować te zajęcia, czego nauczyliśmy się, a czego może brakło, i tutaj właśnie na pewno byłaby to innowacja metodyczna. To są takie główne rodzaje, ale tak jak naprawdę mówię, tutaj najczęściej występują innowacje mieszane, czyli łączymy te rodzaje. No i tutaj znalazłam bardzo świetną kiedyś publikację pani Elżbiety Sałaty, gdzie ona opisuje nauczycieli, nas, nauczycieli, w takich różnych kategoriach i mówi o nauczycielu adaptatorze, o innowacyjnym nauczycielu, czyli innowatorze, i typie umiarkowanym. I to sobie można wyczytać w materiałach. Ale o co chodzi? Że ten typ innowacyjny, to jest ciekawe, że ten nauczyciel innowator to może być postrzegany jako taki niezdyscyplinowany, taki troszeczkę tu wpadnie, tam zobaczy, tu coś pomiesza, tak? No bo to jest nauczyciel, który potrzebuje zmian. On jest czasami taki trudno podatny na sugestie innych osób, chce zmiany, chcę zobaczyć, co się stanie, chce eksperymentować. Nie zawsze jest efektywny w swoich działaniach, bo on też wie, że nie wszystkie rozwiązania się przyjmą, bo on bada. Chce wprowadzić zmianę, ale to, co zakładamy, nie zawsze się sprawdzi.

Drodzy Państwo, zastanówcie się, czy jesteście adaptatorem, innowatorem, czy takim typem umiarkowanym, troszkę adaptatorem, troszkę innowatorem. I tutaj taka autoanaliza, autorefleksja nad sobą również jest ważna, jeżeli chodzi o wprowadzanie innowacji pedagogicznej w przedszkolu. I tutaj jeszcze chciałabym zacytować ważne dla mnie zdanie: „Nauczyciel innowator jest ukierunkowany na własny rozwój, ustawiczne kształcenie, doskonalenie zawodowe, zdobywanie nowych umiejętności”. Dlaczego to jest dla mnie ważne? Bo w przedszkolu ważne jest przedszkole, ważne są dzieci, ale również jestem ważna ja jako nauczyciel. I jeżeli jestem innowatorem, rozwijam również samą siebie, doskonalę się, mam prawo do zdobywania nowych umiejętności. I moja prośba, realizując innowacje, nie zapominajcie o samych sobie, dlatego że to, co robicie dla innych, również wpływa na was, tak? Doskonalicie sami siebie. I jeżeli chodzi o te pytania, jakie należy zadać sobie przed podjęciem tej decyzji, że tak, chcę napisać innowację pedagogiczną, no to co jest przyczyną, dlaczego ja chcę napisać tą innowację, dlaczego chcę zrobić coś nowego. Dla siebie, dla awansu, dla spełnienia siebie, dla aspiracji, bo jestem niezadowolona, bo mi się nudzi w pracy, tak? To są bardzo ważne pytania. I cel, co ja chcę osiągnąć, czy chcę doskonalić warsztat pracy, a może chcę wyzwolić jakiś potencjał w mojej grupie, a może w moich koleżankach, w radzie pedagogicznej, bo mam takie koleżanki, jak to mówią, z nimi można konie kraść, więc może razem uda nam się zrobić coś dobrego tak naprawdę. I teraz chciałabym przejść jeszcze, jak ten czas szybko leci, Panie Marcinie, mówiłam trzydzieści pięć minut, już przekraczam, proszę mi tak pokazywać.

Marcin: Absolutnie, bardzo miło się Panią słucha.

Aneta: Tutaj, jeżeli chodzi o tematy, bo myślę, że to jest ważne i dzisiaj chciałabym, żeby Państwo po tym naszym spotkaniu pomyśleli sobie, jeżeli drzemie w was taka chęć napisania innowacji, no to właśnie, czy się tego podejmę i czego ona będzie dotyczyć. Innowacja to też jest pomysł na realizację kierunków polityki oświatowej państwa. My mamy może nie narzucone, ale jesteśmy tak jakby ukierunkowani zawsze z początkiem roku szkolnego, że w tym roku to, to i to, to będzie ważne, więc skoro i tak mamy się wykazać w tej dziedzinie, skoro i tak mamy coś zrobić, to może za pomocą innowacji. A może chcę się rozwijać jako nauczyciel, może się czymś zajmuję, może mam jakąś pasję, może uwielbiam tańczyć, to dlaczego nie mam tańczyć w przedszkolu jeszcze więcej, tak? A więc rozwijać swoje zainteresowania i jakby przelewać je na dzieci. Wzmacniać mocne strony przedszkola, tak jak mówiłam. Jesteśmy wszyscy zakręceni na punkcie zdrowia, no to zróbmy tego jeszcze więcej, zróbmy to w jakiś inny sposób, nie tylko poprzez klasyczne zajęcia. Innowacja to rozwijanie zdolności dzieci, ale czasami też naprawa. To, co mówiłam podczas webinaru, live’u na temat nadzoru pedagogicznego, nadzór pedagogiczny też musi być po coś, a więc ja muszę te wnioski wyprowadzić z niego takie prawdziwe, które coś dają, a więc z tego nadzoru może wyjść, że coś tam niedomaga, że coś nam poszło nie tak, że czegoś nam brakuje, to dlaczego w tą przestrzeń pustą nie włożyć innowacji pedagogicznej, tak? Nie próbować po prostu przekłuć tych słabych stron tak naprawdę na sukces? Bo skupię się na tym i w efekcie popracuję nad tym i zajdzie zmiana, tak? Zajdzie coś, co będzie dla nas korzystne.

A więc takie są pytania kluczowe, które możemy sobie postawić, podejmując decyzję o temacie innowacji. Tutaj przypominam jeszcze krótko te kierunki polityki MEN na ten rok szkolny, gdzie jest i kształcenie na odległość, i zasoby cyfrowe, i wartości, i wsparcie psychologiczno-pedagogiczne. Czy tu coś się nie zakiełkuje, tak? Czy tutaj nie pojawia się jakiś pomysł na innowację pedagogiczną? Ja czasami się śmieje, że właśnie dwa grzybki w barszczu, tak? Czyli działam, bo działam, bo muszę tak naprawdę. MEN mówi dzisiaj ważne jest to, to i to, więc realizując politykę, to integralne działanie realizuję, a przy okazji wykazuję, że kierunki polityki nie są mi obce. I pomysły, które według mnie można gdzieś tam wdrożyć, które są ciekawe, tak? No to na przykład origami jako forma wspomagająca wyrabianie gotowości do nauki pisania i czytania. Czyli nie tylko jakieś żmudne ćwiczenia, ale origami, tak? Dlaczego origami nie miałoby rządzić w naszej grupie w tym roku i dlaczego tam nie mielibyśmy wyrabiać sobie gotowości do nauki pisania? Oczywiście przygody z teatrzykiem, magiczny krąg, zastosowanie metody mandali. Tutaj mamy jaką innowację? Metodyczną, taka metoda mandali. Również tutaj możemy sobie dopisać szereg cudownych celów, a na pewno efekty będą również imponujące. Rozwijanie zdolności, uzdolnień dziecka przez zabawy fundamentalne. Na pewno znają Państwo teorię Howarda Gardnera, coś, co jeszcze jest świeże, jeszcze może nowe, może nie wszyscy to poznali, a więc dlaczego na przykład pomoc psychologiczno-pedagogiczną czy wsparcie psychologiczno-pedagogiczne uczniom, a wiemy, że w tym roku w priorytetach jest wyraźnie podkreślone wszystkim uczniom, wszystkim, czyli wszystkim dzieciom, to jeżeli nie ma trudności, to jest zdolne, ma mocne strony i trzeba je rozwijać. I tutaj możemy się oprzeć o tę teorię Howarda Gardnera i na przykład napisać taką innowację. Kulinarny zakątek, a więc te wszystkie rzeczy związane z kulinariami, chociaż pewnie do kuchni nie wejdziemy, bo pracownicy kuchni w okresie Covidu to mają być izolowani od dzieci, tak? Ale możemy przecież jakoś podrzucić tą tackę z pierniczkami. Kolorowy świat bum bum rurek. Jeżeli ktoś lubi bum bum rurki i tak chce na przykład rozwijać zainteresowania, no muzyką u dzieci. Wiatrak matematyczny na pewno Państwo znają, jeżeli nie, zachęcam. Jest gotowa innowacja z tego zakresu. Dzieci uwielbiają wiatrak matematyczny i może warto to wdrożyć w swoim przedszkolu. Kółko literackie, kółko czytelnicze czy program współpracy z rodzicami. Teraz, gdy nie mogą przyjść do przedszkola, może zachęcić ich do jakichś cyklicznych spotkań online, tak? Do nagrywania się, do dzwonienia, telefon do rodzica, do dzwonienia i na głośnomówiącym rozmowa z rodzicem na temat chociażby jego zawodu czy hobby, tak?

Myślę, że taki program współpracy z rodzicami można jak najbardziej stworzyć i to będzie innowacyjne. Pokażę ci, jak to zrobisz, innowacja oparta na metodzie niego pill learningu, a więc nauczania rówieśniczego. Czyli znowu zaprosić nie możemy, ale możemy, właśnie wykorzystując te media, czy jeżeli Covid, zaprosić rówieśnika na żywo rówieśnika, który nam pokaże, pokaże tym dzieciom, czym się zajmuje i jak można to zrobić. Także tych pomysłów jest mnóstwo. Te nasze działania, jeżeli wdrożymy, mamy je zbadać, mamy zobaczyć, jak to podwyższyło jakość przedszkola, jakie efekty przyniosło dla mnie, dla nauczyciela, dla dzieci, dla rodziców, dla całego przedszkola. I na pewno te efekty będą. Karta innowacji, jeszcze raz ją pokazuję, ona będzie w materiałach i ona też poukłada w pewien sposób te treści związane z innowacją. Zawiera przykładowe zapisy, bo ona do innowacji odnośnie, ale żeby pokazać, jakie sformułowania można stosować, opisując innowację właśnie w karcie innowacji pedagogicznej. I myślę, że to by było na tyle. Niesamowite, że czterdzieści pięć minut minęło. Dziękuję za uwagę. Myślę, że jakieś pytania się już mogły pojawić, że Pan Marcin coś tam już zanotował, także bardzo chętnie mogłabym porozmawiać.

Marcin: Pani Aneto, ogrom wiedzy, naprawdę czterdzieści kilka minut przeleciało jak kilka sekund tak naprawdę. Słuchanie było czystą przyjemnością. Bardzo Pani dziękuję ja i oczywiście nasi goście za tak obszerny opis tematu. Niesamowicie dużo przydatnej wiedzy, to fakt. Nasi słuchacze wydaje mi się, że dostali taką dawkę wiedzy, że tych pytań zadali faktycznie bardzo mało dzisiaj, czyli bardzo mocno wyczerpany temat. Myślę, że możemy kilka pytań tutaj przeczytać. Oczywiście w trakcie, jeżeli Państwo macie jeszcze jakieś pytania, oczywiście zadawajcie, może coś się fajnego jeszcze nasunie tutaj, żeby o coś spytać. Tutaj takie pierwsze pytanie będzie od pani Aleksandry, Pani Aneto, czy Mały Miś i prawa dziecka można w tym roku wprowadzić jako innowację? Aneta: Oczywiście, że można. Jeżeli nie był ten program, nie była ta innowacja wprowadzana w przedszkolu, to jak najbardziej. On nie traci na znaczeniu, on się nie zdezaktualizował, także jak najbardziej i zachęcam.

Marcin: Okej, tutaj pani Agata też miała ciekawe pytanie. Czy mogą być dwie innowacje odnoszące się do podobnych zmian, opierać się na tym samym temacie zmian w jednej placówce?

Aneta: A dlaczego nie? Tylko nie wiem, czy ona będzie przeprowadzana w placówce, czy w grupie, tak? Jeżeli w grupie, no to tutaj trzeba by było się pewnie dogadać, ale jeżeli w przedszkolu, rozumiem, w dwóch różnych grupach, to dlaczego nie? Tutaj nic nie będzie kolidowało. Moim zdaniem dyrektor powinien to jakoś połączyć w jedno i pokazać właśnie, że to jest ta mocna strona i nauczyciele widzą potrzebę pracy nad zmianą właśnie w tym zakresie. Także na pewno nie.

Marcin: Jasne. Tutaj mam pytanie od pani Kasi. Mój dyrektor twierdzi, że już nie mogę rozpocząć innowacji, bo rada już była, a potrzebna jest uchwała rady pedagogicznej. Czy ma rację?

Aneta: No nie, nie ma racji, bo to, o czym mówimy. Po pierwsze możemy innowację rozpocząć w dowolnym czasie roku szkolnego. Uchwała rady pedagogicznej, no jest wymagana, jeżeli dyrektor tak naprawdę w swojej procedurze zawarł właśnie taki punkt, tak? Więc ja bym pewnie zaczęła od poproszenia dyrektora o procedurę. Jeżeli procedury nie ma, to oczywiście to nie chodzi o to, żeby z kimś się, no nie wiem… bo to jest taka sytuacja, że wiadomo, trzeba się wykazać taktem, ale tak jak powiedziałam, ta kompetencja rady pedagogicznej jest wykreślona, czyli jeżeli ustawodawca powiedział, że te wymogi formalne zmniejszamy czy je praktycznie znosimy, to to jest bez sensu. Ale po pierwsze w każdym momencie rada się odbyła, no to trudno, poczekam do następnej, jeżeli w procedurze jest zapisane, że dyrektor wymaga takiej uchwały, że innowacja ma być przyjęta uchwałą, tak? Jeżeli takiej procedury nie ma, nie ma tematu, tak? Czyli na przykład pokazuję materiały z ISNO, tak? Tutaj byłam, tak? Szkoliłam, doskonalę się i można się tym podeprzeć, można wskazać ten właśnie artykuł z prawa oświatowego, że tam nie ma o tym. Bo można sobie dotrzeć też do starych po prostu dokumentów i pokazać, że w tym miejscu, no to jeszcze może dołączę do materiałów, jeżeli będę mogła, na stronie albo Państwu przekażę, że jest po prostu zapis co, uchylono. Uchylono, więc no nie ma takiej potrzeby. No, ale mówię, tutaj, jeżeli dyrektor wbrew temu w procedurze przyjął, że on potrzebuje jednak tej uchwały, to po prostu należy poprosić, dobrze, to w takim razie przy następnej radzie pedagogicznej bardzo proszę taki punkt.

Marcin: Dobra. Nasunęło się tu jeszcze troszkę więcej pytań podczas odpowiadania, także z chęcią jeszcze zajmiemy troszeczkę czasu.

Aneta: Oczywiście.

Marcin: Pytanie od pani Justyny. Czym się różni innowacja od programu własnego?

Aneta: No innowacja, no to jest właśnie taki powiedzmy sobie niuansik, że program, innowacja opiera się cały czas na tej zmianie, tak? W programie, rozumiem domyślnie w programie wychowania przedszkolnego, mamy te efekty, założenia, cele, czyli te punkty wszystkie wspólne, natomiast w innowacji mam szczególny nacisk na zmianę. Bo jeżeli chodzi o program, będziemy pokazywać efekty tak? I jakby niekoniecznie one muszą być rozumiane w kategorii zmiany. Tutaj ta innowacyjność, kreatywność, nowe rozwiązanie, tak? Program wychowania czy program własny, on jest zawsze zazwyczaj szeroki, dotyczy jakiegoś zakresu, tak? I jeżeli popatrzymy na to, to czy innowacja może być programem, czy program może być innowacją? Taki byśmy postawili, że tak powiem znak, właśnie jeżeli chodzi o innowację pedagogiczną a program wychowania przedszkolnego. Tu bym się skupiła na efektach, a to bym się skupiła na zmianie. A więc w zależności od tego tak naprawdę, jaki cel podejmowanych działań jest przez nauczyciela, napiszemy innowację, a jeżeli będziemy skupieni na efektach, to napiszemy program własny.

Marcin: Jeśli mogę połączyć dwa pytania w jedno, czy projekt ogólnopolski może być innowacją oraz jaki okres czasu powinna trwać innowacja?

Aneta: Tak jak było w prezentacji, zacznę od drugiego pytania. Nie mamy narzucone, tak? To może być dzień, czyli zajęcie, to może być tydzień, to może być miesiąc, to może być cały rok szkolny. To od nas tak naprawdę zależy, jak długo będzie trwała innowacja. To my określamy w karcie innowacji właśnie, jak długo tak naprawdę będziemy realizować te działania w ramach innowacji. Program ogólnopolski jak najbardziej może być innowacją. Co więcej, dużo programów takich ogólnopolskich, projektów ogólnopolskich daje taką możliwość. Na przykład mój projekt „Mały miś w świecie wielkiej literatury” jest realizowany jako innowacja i są gotowe narzędzia jakby do tego, tak? Pokazuję, w jaki sposób, tak jak pani poprzednio pytała o Małego misia i prawa dziecka, to właśnie dostały panie gotowca, tak? Gotowy program. I tutaj może też bym chciała do tego nawiązać, bo tutaj też dyrektorzy mają różne podejście do tematu, ale konsultowałam się w kuratorium oświaty i mamy podobne, że tak powiem, zdanie na ten temat. Bo jeżeli ktoś pisze innowację pedagogiczną nie sam, tylko korzysta z innowacji, którą ktoś napisał, ale ma zgodę autora, dokonuje modyfikacji, bo nie wyobrażam sobie, że istnieje innowacja, która będzie idealnie pasowała do każdego przedszkola, do każdego nauczyciela, do każdego dziecka, to w tym momencie ja mogę korzystać z czyjeś innowacji, jeżeli mam zgodę autora, najlepiej pisemną, tak jak w projekcie „Mały miś świecie wielkiej literatury”, gdzie jest właśnie skan mojej zgody. I jeżeli ja ją adaptuję do własnych warunków, modyfikuję, to zmieniam sobie ten świat przedszkolny tak jak ja chcę, prawda? Ale niektórzy dyrektorzy mówią nie, pani nie może tego przeprowadzić, to nie jest pani. No tutaj też warto ponegocjować, warto porozmawiać na ten temat, bo naprawdę nie ma przeszkód, żeby po prostu z tego korzystać.

Marcin: Okej. Pozwoli Pani, że zadam tutaj jeszcze kilka pytań, bo…

Aneta: Dobrze. A ja podłączę się, bo nie zauważyłam, że bateria moja już jest słaba.

Marcin: Pewnie, pewnie. Tutaj obszerny temat tutaj jest naprawdę, bardzo ciekawy, stąd sporo pytań jest i fajnie by było jakbyśmy mogli odpowiedzieć na takie najważniejsze. Pytanie jest od pani Pauliny. Czy innowacje z Inspektora Krokodyla według Pani autorstwa można realizować w wybranych grupach, jeden nauczyciel jako koordynator, a reszta z innych grup jako współudziałowcy?

Aneta: Uważam, że to jest świetny pomysł. Uważam, że to jest świetny pomysł i innowacja będzie w tym momencie też miała dodatkowy wymiar, czyli będzie integrowała te grupy przedszkolne, integrowały nauczycieli. Nie ma żadnych, że tak powiem, przeciwskazań, absolutnie.

Marcin: Tutaj są pytania odnośnie takich pomysłów, czy coś takiego może być innowacją, więc pytanie na przykład jest tutaj od pani Elżbiety. Czy zajęcia sportowe w przedszkolu, na przykład gimnastyka z elementem jogi, mogą być podstawą wprowadzenia innowacji?

Aneta: Jak najbardziej. jeżeli do tej pory nie było to stosowane w przedszkolu, prawda? No bo musimy pamiętać o tym, cały czas powtarzam się, ale to jest słowo klucz, zmiana. Jeżeli tego nie było, no to wprowadzamy jak najbardziej coś nowego. Zapoznajemy dziecko z elementami, tak? Akurat jogi w tym wypadku, jak ktoś coś takiego lubi, tak? I chce to wprowadzić. Także to jak najbardziej jest dobry pomysł.

Marcin: Pani Aneto, jak Pani zapatruje się na mój pomysł, mówi pani Agnieszka, wprowadzanie w ramach zajęć w sali doświadczenia światła, treningu, doświadczania świata, treningu uważności, 00:51:30 dla dzieci. Dodam, iż pracuję z dziećmi z niepełnosprawnością.

Aneta: No to znowu mówię, chyba wszystkie panie chcą, żeby tak chwalić. No pewno, że to jest świetny pomysł. Jasne, że to jest świetny pomysł. I na pewno wynika z potrzeb dzieci, tak? Na pewno pani zaobserwowała, że akurat pani dzieci, po pierwsze im się to po prostu przyda, tak? Że to będzie miało pozytywny na nich wpływ i że na pewno będą zmiany, a jakie to będą zmiany, no na pewno większe skupienie, tak? Lepsza koncentracja. Więc tutaj już mogłabym wypisać zakładane efekty do innowacji. Także jak najbardziej i kibicuję pani, super pomysł.

Marcin: Czyli jak widzimy, każdy pomysł jest świetny.

Aneta: I ma wypływać z potrzeb serca.

Marcin: I ma wypływać z potrzeb.

Aneta: Z takiej refleksji, tak? I z możliwości tak naprawdę, no bo czasami możemy sobie coś wymyślić, tak? A na przykład nie mamy na to środków, tak? No, ale to już jest szara rzeczywistość.

Marcin: No właśnie. Pani Aneto, myślę, że odpowiedzi będą się już nam troszeczkę… znaczy pytania będą już się nam troszeczkę tutaj powielać. Taka odpowiedź ostateczna, że to, co ma wypływać od nas, jest odpowiedzią na większość pytań, które mógłbym jeszcze tutaj Pani zadać. Chciałbym gorąco podziękować za przekazanie naprawdę ogromnej ilości wiedzy. Państwu dziękuję za udział w webinarze, za to, że byliście z nami dzisiaj, odsłuchaliście naprawdę kawał porządnego materiału. Z tego miejsca chciałbym zaprosić Państwa, którzy jeszcze nie widzieli naszych poprzednich webinarów, do odwiedzenia naszej strony inso.pl, zakładka akademia, tam można zobaczyć poprzedni webinar z Panią Anetą, jak i inne ciekawe projekty z innymi osobami, które też podzieliły się z nami wiedzą. Chciałbym też zaprosić was na nasz najnowszy podcast, który wrzuciliśmy na naszą stronę. Dzisiaj naszym gościem jest Pani Aneta Trzópek-Golonka i podcast jest na temat diagnozy małego dziecka. Nie zapomnijcie proszę wpisać sobie na górę kalendarza, co jest bardzo ważne, żeby odwiedzić profil „Misiowa mama”. To jest konieczne, żeby to zrobić.

Aneta: Dziękuję.

Marcin: Jeszcze z tego miejsca chciałabym Państwu przypomnieć o tym, że prowadzimy nasz program partnerski. W wyszukiwarce można wpisać program partnerski INSO, na naszej stronie internetowej poczytać na ten temat, na czym polega program partnerski INSO. A dla wszystkich, którzy doczekali do końca dzisiejszego spotkania, jak na końcu każdego webinaru, czyli dla osób chętnych, dla naszych abonentów, którzy korzystają już z naszego oprogramowania INSO, podaję kod, który po wpisaniu do nas na czacie bądź w adresie mailowym, uprawnia nas do uzyskania dziesięciu procent rabatu abonamentu na cały rok, a tym kodem jest INSO innowacja, także zapraszam do pisania. Moi drodzy goście, jeszcze raz dziękuję za udział w webinarze. Pani Aneto, jeszcze raz dziękuję bardzo za przekazanie wiedzy.

Aneta: Dziękuję bardzo za zaproszenie.

Marcin: Przypomnę jeszcze wszystkim Państwu na sam koniec, którzy jeszcze może nie kojarzą albo nie doczytali informacji, wszystkie materiały wraz z certyfikatem dostaną dzisiaj jeszcze Państwo na maila. Także proszę oczekiwać. I zapraszam do odwiedzenia nowego kolejnego webinaru i śledzenia, kiedy kolejne.

Aneta: Do zobaczenia.

Marcin: Do zobaczenia Państwu, do widzenia. Do widzenia, Pani Aneto.

Aneta: Do widzenia, dziękuję.